หลังติดโซล่าเซลล์แล้ว ถ้าไฟที่ผลิตได้เหลือจากการใช้กลางวัน จะไปไหน? คำตอบคือมันถูกส่งคืนการไฟฟ้าโดยอัตโนมัติ แต่จะได้เงินกลับมาไหม ได้เท่าไหร่? บทความนี้อธิบาย Net Metering และ โครงการ Solar ประชาชน แบบครบถ้วน พร้อมคำนวณรายได้จริงและเปรียบเทียบว่าอย่างไหนคุ้มค่ากว่า
สารบัญ
1. Net Metering คืออะไร
Net Metering คือระบบที่อนุญาตให้ผู้ติดตั้งโซล่าเซลล์ขายไฟที่เหลือจากการใช้งานกลับคืนสู่ระบบสายส่งของการไฟฟ้า โดยมิเตอร์พิเศษจะวัด ทิศทางการไหลของกระแสไฟฟ้า 2 ทาง:
- ทิศทางเข้า: ไฟจากการไฟฟ้าเข้าบ้าน (ซื้อไฟ)
- ทิศทางออก: ไฟส่วนเกินจากโซล่าออกสู่กริด (ขายไฟ)
ในแต่ละเดือน การไฟฟ้าจะ หักลบสุทธิ ระหว่างไฟที่ซื้อกับไฟที่ขาย ถ้าซื้อมากกว่าขาย จ่ายส่วนต่าง ถ้าขายมากกว่าซื้อ ได้รับเงินค่าไฟกลับมา
2. โครงการ Solar ประชาชน คืออะไร
โครงการ Solar ประชาชน เป็นโครงการรับซื้อไฟฟ้าจากโซล่าเซลล์บ้านอยู่อาศัยของ กกพ. (คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน) เปิดรับสมัครเป็นรอบๆ โดยมีเงื่อนไขหลักดังนี้:
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| ประเภทผู้ขาย | บ้านอยู่อาศัย ผู้ใช้ไฟประเภทที่ 1 |
| ขนาดระบบสูงสุด | 10 kW ต่อมิเตอร์ |
| อัตรารับซื้อ | 2.20 บาท/หน่วย (kWh) |
| ระยะเวลาสัญญา | 10 ปี |
| การไฟฟ้าที่รับสมัคร | MEA (กทม.) และ PEA (ต่างจังหวัด) |
| มิเตอร์ที่ต้องติดตั้ง | Smart Meter 2 ทิศทาง (การไฟฟ้าติดให้) |
| ระยะเวลาดำเนินการ | 3-6 เดือน นับจากยื่นเอกสาร |
3. อัตรารับซื้อ 2.20 บาท/หน่วย ปี 2569
อัตรารับซื้อไฟโซล่าเซลล์สำหรับบ้านอยู่อาศัยในโครงการ Solar ประชาชนอยู่ที่ 2.20 บาทต่อหน่วย (kWh) ซึ่งเป็นอัตราคงที่ตลอด 10 ปีตามสัญญา
เปรียบเทียบอัตราซื้อ-ขายไฟ
| รายการ | ราคา (บาท/หน่วย) | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ราคาซื้อไฟจากการไฟฟ้า | 4.22 – 5.24 | ขึ้นอยู่กับช่วงหน่วย + ค่า FT |
| ราคาขายไฟให้การไฟฟ้า | 2.20 | คงที่ตลอด 10 ปี |
| ส่วนต่าง | 2.02 – 3.04 | ไฟที่ใช้เองดีกว่าขาย 2-3 เท่า |
ส่วนต่างนี้คือเหตุผลหลักที่ผู้ติดตั้งโซล่าเซลล์ควรวางแผน ใช้ไฟกลางวันให้มากที่สุด เปิดแอร์ เปิดเครื่องซักผ้า ชาร์จรถ EV ในช่วง 9:00-15:00 น. จะได้ประโยชน์สูงสุด
4. ใครสมัครได้บ้าง เงื่อนไข Net Metering
คุณสมบัติผู้สมัคร
- เจ้าของที่ดินหรือบ้านที่ต้องการติดตั้ง (หรือได้รับความยินยอมจากเจ้าของ)
- เป็นผู้ใช้ไฟประเภทที่ 1 (บ้านอยู่อาศัย) ของ MEA หรือ PEA
- ชื่อสัญญาไฟฟ้าต้องตรงกับชื่อผู้สมัคร
- ติดตั้งระบบโซล่าเซลล์ขนาดไม่เกิน 10 kW
- ต้องมีหนังสือรับรองการติดตั้งจากผู้รับเหมาที่ได้รับอนุญาต
เงื่อนไขสำคัญ
- ระบบต้องผ่านการตรวจสอบจากวิศวกรไฟฟ้าที่ได้รับใบอนุญาต
- Inverter ต้องได้รับการรับรอง มาตรฐาน IEC 62116 (Anti-Islanding)
- ต้องยื่นขอเชื่อมต่อกริดกับการไฟฟ้าล่วงหน้าก่อนติดตั้ง
- สัญญามีอายุ 10 ปี ต่ออายุได้ตามประกาศอัตรา ณ เวลานั้น
M2 Solar ดำเนินเรื่องให้ครบ
M2 Solar ดูแลกระบวนการยื่นเอกสารทั้งหมด ตั้งแต่ขอ OR1 กับ กกพ. ยื่น MEA/PEA เพื่อขอเชื่อมต่อกริด จนถึงการเปลี่ยนมิเตอร์เป็น Smart Meter 2 ทิศทาง ลูกค้าไม่ต้องไปติดต่อการไฟฟ้าเอง
5. ขั้นตอนสมัคร Net Metering ทำอะไรบ้าง
| ขั้นตอน | รายละเอียด | ใครดำเนินการ | ระยะเวลา |
|---|---|---|---|
| 1. สำรวจหน้างาน | ดูขนาดหลังคา ทิศ ความเหมาะสม | M2 Solar | 1-3 วัน |
| 2. ออกแบบและเสนอราคา | วางแผนการติดตั้ง ออก Single Line Diagram | M2 Solar | 1-2 วัน |
| 3. ยื่นขอเชื่อมต่อกริด | ยื่นเอกสารกับ MEA/PEA ล่วงหน้า | M2 Solar | 2-4 สัปดาห์ |
| 4. ยื่น OR1 กับ กกพ. | ขอใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า (ถ้าขนาดเกิน 1 kW) | M2 Solar | 1-2 สัปดาห์ |
| 5. ติดตั้งระบบ | ติดแผง Inverter สาย ครบวัน | M2 Solar | 1-2 วัน |
| 6. ตรวจสอบระบบ | ตรวจรับโดยวิศวกร + การไฟฟ้า | M2 Solar + การไฟฟ้า | 1-2 สัปดาห์ |
| 7. เปลี่ยนมิเตอร์ | การไฟฟ้าติดตั้ง Smart Meter 2 ทิศทาง | การไฟฟ้า | 2-4 สัปดาห์ |
| 8. ทำสัญญาซื้อขายไฟ | เซ็นสัญญา 10 ปีกับ MEA/PEA | ลูกค้า + การไฟฟ้า | 1-2 สัปดาห์ |
รวมระยะเวลาทั้งหมด: ประมาณ 3-6 เดือน นับจากเริ่มยื่นเอกสาร ขึ้นอยู่กับความรวดเร็วของการไฟฟ้าในพื้นที่
6. คำนวณรายได้จริง — ตัวอย่างที่เข้าใจง่าย
บ้านที่ 1: ออกไปทำงาน ใช้ไฟกลางวันน้อย ระบบ 5kW
ใช้เองกลางวัน: 150 หน่วย (ตู้เย็น แอร์ห้องนอน)
ขายคืน: 400 หน่วย × 2.20 = 880 บาท/เดือน
ประหยัดจากใช้เอง: 150 × 4.80 = 720 บาท/เดือน
รวมประโยชน์: 880 + 720 = 1,600 บาท/เดือน
คืนทุน: 138,230 ÷ 19,200 = 7.2 ปี
บ้านที่ 2: Work from Home ใช้ไฟกลางวันมาก ระบบ 5kW
ใช้เองกลางวัน: 450 หน่วย (แอร์ตลอดวัน, คอมพิวเตอร์, เครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ)
ขายคืน: 100 หน่วย × 2.20 = 220 บาท/เดือน
ประหยัดจากใช้เอง: 450 × 5.00 = 2,250 บาท/เดือน
รวมประโยชน์: 2,250 + 220 = 2,470 บาท/เดือน
คืนทุน: 138,230 ÷ 29,640 = 4.7 ปี
ความแตกต่างชัดเจนมาก บ้านที่ Work from Home คืนทุนเร็วกว่าถึง 2.5 ปี ด้วยระบบขนาดเดียวกัน
7. เปรียบเทียบ ใช้เองกับขายคืน อย่างไหนคุ้มกว่า
| เปรียบเทียบ | ใช้เอง (Self-Consumption) | ขายคืน (Net Metering) |
|---|---|---|
| ราคาต่อหน่วย | 4.22 – 5.24 บาท/หน่วย | 2.20 บาท/หน่วย |
| ผลประโยชน์ | สูงกว่า 2-3 เท่า | ต่ำกว่า |
| ความยุ่งยาก | ไม่ต้องทำอะไรเพิ่ม | ต้องสมัคร รอ 3-6 เดือน |
| เหมาะกับ | ทุกบ้าน โดยเฉพาะบ้านที่ใช้ไฟกลางวัน | บ้านที่ออกไปทำงาน มีไฟเหลือมาก |
| รายได้แน่นอน | ขึ้นอยู่กับค่าไฟ (อาจขึ้นในอนาคต) | คงที่ 2.20 บาท 10 ปี |
| ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม | ไม่มี | ค่าเปลี่ยนมิเตอร์ (การไฟฟ้าออกให้) |
คำแนะนำจาก M2 Solar
แนะนำให้สมัคร Net Metering เสมอ แม้บ้านจะใช้ไฟกลางวันมาก เพราะ:
- วันหยุด/วันฝนตก ไฟที่เหลือจะได้เงินกลับมา ดีกว่า 0
- ในอนาคตถ้าย้ายบ้านหรือพฤติกรรมเปลี่ยน ระบบรองรับแล้ว
- ไม่เสียค่าใช้จ่าย การไฟฟ้าออกค่ามิเตอร์ให้
8. เทคนิคเพิ่มรายได้และประโยชน์จากโซล่าเซลล์
ปรับพฤติกรรมใช้ไฟให้ตรงกับเวลาโซล่าผลิต
- ตั้งเวลาเครื่องซักผ้า ให้ทำงานช่วง 9:00-14:00 น.
- เปิดแอร์ล่วงหน้า ช่วงกลางวันก่อนถึงบ้าน ใช้ไฟโซล่า
- ชาร์จรถ EV ตอนกลางวัน แทนที่จะชาร์จตอนกลางคืน
- ทำน้ำร้อนสำรอง ในเครื่องทำน้ำอุ่นแบบถังช่วงกลางวัน
- ชาร์จแบตอุปกรณ์ ทุกชิ้นช่วงกลางวัน
คำนวณว่าควรติดขนาดไหนถึงพอดีกับการใช้งาน
สูตรง่ายๆ: ขนาดโซล่า (kW) = หน่วยไฟที่ใช้กลางวัน ÷ 4.5 ชั่วโมง × 1.2 (Safety Factor)
ตัวอย่าง: ใช้ไฟกลางวัน 400 หน่วย/เดือน = 13.3 หน่วย/วัน
ขนาดที่เหมาะ = 13.3 ÷ 4.5 × 1.2 = 3.5 kW (เลือกระบบ 5kW เผื่อไว้)
คุ้มมาก ถ้าคุณออกไปทำงาน ไฟที่เหลือจะสร้างรายได้เพิ่ม
คุ้มน้อยกว่าการใช้เอง เพราะราคา 2.20 บาท ต่ำกว่าราคาซื้อ 4-5 บาท
แนะนำสมัครเสมอ เพราะไม่มีค่าใช้จ่าย และไม่เสียอะไรเลย
M2 Solar ดำเนินเอกสารทั้งหมดให้ฟรี ไม่ต้องไปต่อแถวที่การไฟฟ้า
สนใจสมัคร Net Metering + ติดตั้งโซล่าเซลล์?
M2 Solar ดูแลเอกสารครบวงจร ตั้งแต่ OR1 จนถึงเซ็นสัญญากับการไฟฟ้า ไม่ต้องทำอะไรเอง
โทร 080-549-6545 LINE สอบถาม